Fas ile Hollanda arasında oynanan futbol maçının ardından yeniden alevlenen sadakat tartışmaları, aslında toplumda sıkça gündeme gelen ve sadakatin mahiyetine ilişkin temel bir yanlış anlayışın son örneğidir.

Sadakat; ne hukuki bir statü, ne pasaport sahibi olmak gibi idari bir prosedür, ne de baskı altında imzalanan bir beyannamedir. Sadakat, insanın dünyaya bakışından kaynaklanan içsel bir kanaattir. Kişinin belirli bir fikir, toplum veya uygarlıkla entelektüel ve duygusal bağ kurmasıyla gelişir. Bu nedenle sadakat dayatılamaz; aksine ikna yoluyla ortaya çıkar ve doğru davranışla kazanılır.

Tam da bu nedenden ötürü sadakat, farklı inançlara sahip insanların bir arada yaşaması için temel bir şart olamaz. Bir arada yaşamak; insanların birbirlerinin haklarını tanımasını ve kamu düzenini koruyan kurallara uymasını gerektirir, yoksa aynı kanaatleri, kimlikleri veya derin sadakat bağlarını paylaşmalarını değil. Bireylerini ancak belirli bir inançsal veya ulusal sadakati kökleştirdikten sonra tam bir üye (vatandaş) olarak kabul eden bir toplum, nihayetinde kanuna itaati değil, içsel bir inancı talep ediyor demektir. Bununla o toplum, hukukun üstünlüğü dairesinden çıkıp ideolojik asimilasyon dairesine girmiş olur.

Hiç kimse, bir Hristiyan’ın İslâm Devleti’nin bir tebaası olabilmesi için dinini terk etmesini beklemez. Hiç kimse bir sosyalistin, liberallerle barış içinde yaşayabilmesi için liberal olmasını beklemez. İnançlar zorla dayatılamaz, çünkü onlar fikri inançlar alanına aittir. Bir inanç zorla benimsetildiği an, inanç olmaktan çıkar ve sadece içi boş, yüzeysel bir itaate dönüşür.

İşte tam da bu sebeple, Müslümanların önüne konulan sadakat meselesi oldukça dikkat çekicidir. Genellikle onlardan sadece hukuka uymaları değil, aynı zamanda laik ulusal kimlikle ve onun temel ilkeleriyle özdeşleşmeleri de beklenir. Buradaki üstü kapalı mesaj şudur: Sadece kanunları kabul etmek yetmez; devletin üzerine inşa edildiği felsefeyi de kabul etmelisiniz.